Mag je als huisarts een patiënt weigeren?
Mag je als huisarts een patiënt weigeren?
Het korte antwoord: JA!
maar...veel minder vaak dan de meeste huisartsen denken.
En de regels worden dan ook regelmatig overtreden.
De ACM concludeerde dat 1 op de 5 huisartsen weleens een patiënt weigert in strijd met de eigen beroepsregels of de mededingingsregels.
Wat zegt de wet?
De basis staat in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO), artikel 460 vanuit het KNMG:
"Als een patiënt zich voor medische hulp tot je wendt, mag je niet zomaar weigeren om een behandelingsovereenkomst aan te gaan."
Kort gezegd: de drempel om te weigeren is hoog. Heel hoog.
Maar wanneer mag je dan wel weigeren?
Volgens de LHV, KNMG en Patiëntenfederatie Nederland zijn de geldige redenen:
𝟏. Praktijk is vol. Geen capaciteit = geldige reden. Maar documenteer het en verwijs actief door.
𝟐. Te grote reisafstand. Als je patiënt bij spoed niet tijdig bereikbaar is, mag je dit als reden opgeven.
𝟑. Te complexe zorgbehoefte. Als de zorgvraag structureel buiten je expertise of capaciteit valt, mits je ook weer doorverwijst.
𝟒. Fundamenteel verschil van inzicht over zorg. Bijvoorbeeld als de verwachtingen van de patiënt onverenigbaar zijn met jouw werkwijze.
𝟓. Eigen ervaring met agressie of grensoverschrijdend gedrag. Let op: alleen jouw eigen ervaring telt. Verhalen van collega's zijn juridisch geen geldige weigeringsgrond.
Wanneer mag je absoluut NIET weigeren?
- Bij een spoedsituatie, ALTIJD hulp verlenen, geen uitzonderingen
- Op basis van ras, afkomst, religie of nationaliteit → discriminatie en strafbaar
- Op basis van verhalen van collega-artsen over de patiënt
- Als collectieve afspraak met andere huisartsen (verboden onder de Mededingingswet)
- Omdat de patiënt eerder een klacht heeft ingediend
De meeste conflicten die uitmonden in een weigering hadden ook vaak eerder voorkomen kunnen worden met: duidelijke afspraken, een goed protocol en een eerlijk gesprek.
Een patiënt weigeren is een laatste redmiddel, geen eerste reactie op moeilijk gedrag.
Bronnen:
- WGBO, art. 460
- KNMG-richtlijn Niet-aangaan of beëindiging behandelingsovereenkomst
- LHV & Patiëntenfederatie: brochure 'Wisselen van huisarts'
- ACM-onderzoek huisartsen & mededingingsregels
- Patiëntenfederatie Nederland
Groetjes, Vinaij
PS: Bekijk direct wat jouw collega's in het huisartsenvak hebben geantwoord via de volgende link: https://www.linkedin.com/in/vinaijsewradj/