Kinderen als tolk voor hun ouders bij de huisarts

Een kind van 10 staat aan de balie.

Moeder spreekt geen Nederlands. De agenda is vol. En het kind vertaalt al jaren voor zijn moeder.

De assistente denkt: het gaat wel.

Het kind denkt: ik doe dit altijd.

De moeder denkt: mijn kind regelt het.

Maar niemand vraagt zich hardop af: mag dit eigenlijk?

Het antwoord is kort.

Nee. Een kind hoort geen tolk te zijn in een medische setting.

Niet aan de balie. Niet in de spreekkamer. En zeker niet tijdens telefonische triage.

Toch gebeurt het elke dag. In vrijwel elke praktijk in Nederland.

Waarom is het een probleem?

Een kind vertaalt niet wat er gezegd wordt. Het vertaalt wat het begrijpt.

Wat het aandurft. Wat het zijn ouder niet wil aandoen.

"Heeft u pijn?" wordt "gaat het een beetje?"

En intussen hoort een kind dingen die geen kind hoort te horen.

Diagnoses. Psychische klachten. Vragen over seksuele gezondheid.

Dat laat sporen na. Ook als het kind zegt dat het prima is.

De controverse zit hier.

Iedereen weet dat dit niet mag. De KNMG is er duidelijk over. De NHG ook.

Maar de praktijk is weerbarstiger.

Want wat doe je als er geen tolk beschikbaar is?

Als de afspraak over vijf minuten begint? Als de patiënt geen telefonische tolk wil?

Dan grijpt iedereen terug op de makkelijkste oplossing.

Het kind staat er al. Het kind wil helpen.

En zo wordt een uitzondering een gewoonte.

Wat kun je wél doen?

Gebruik een telefonische tolkendienst.

En durf het kind vriendelijk maar duidelijk te vragen een stap terug te doen.

Niet omdat het iets fout doet, maar omdat het dit niet hoeft te dragen.

Hoe gaan jullie in de praktijk om met patiënten die geen Nederlands spreken?

En wat doe je op het moment dat er geen tolk beschikbaar is en het kind klaarstaat?

Groetjes, Vinaij

PS: Bekijk direct wat jouw collega's in het huisartsenvak hebben geantwoord via de volgende link: https://www.linkedin.com/in/vinaijsewradj/