Een dakloze man staat aan de balie.
Een dakloze man staat aan de balie.
Geen adres. Geen zorgverzekering. Geen BSN bij de hand.
De assistente kijkt hem aan en denkt:
"Kan ik deze persoon eigenlijk wel inschrijven?"
Het eerlijke antwoord?
Ja. En je bent zelfs verplicht om hem te helpen.
Maar vrijwel niemand in de huisartsenpraktijk weet precies hoe.
Want wat registreer je als er geen adres is?
Veel praktijken schrijven "geen vaste woonplaats" in het HIS en laten het daarbij.
Anderen weigeren inschrijving, omdat het systeem een adres verplicht stelt.
En weer anderen verwijzen door naar een andere instantie.
Allemaal begrijpelijk.
Allemaal juridisch gezien de verkeerde keuze.
Hier is wat de wet zegt.
Een dakloze persoon heeft recht op medische zorg, ook zonder adres.
Je mag iemand niet weigeren puur op basis van het ontbreken van een woonadres.
Voor registratie in het HIS gebruik je het briefadres - het adres waar iemand officieel post ontvangt.
Dat kan een daklozenopvang zijn, een familielid, of een gemeente-loket.
Heeft iemand géén briefadres?
Dan registreer je de gemeente van verblijf als adresgegeven.
Sommige gemeenten bieden een gemeentelijk basisadres aan voor mensen zonder vaste verblijfplaats.
En de zorgverzekering?
Hier wordt het spannend.
Mensen zonder verzekering hebben recht op medisch noodzakelijke zorg.
De kosten zijn verhaalbaar via het CAK (Centraal Administratie Kantoor).
Jij als praktijk hoeft dit niet zelf voor te schieten, maar je moet wel de juiste procedure kennen.
Sommige praktijken weten dit niet.
En sturen iemand weg die zorg echt nodig heeft.
Wat zijn je plichten als praktijk?
- Je bent verplicht spoedeisende hulp te verlenen: altijd, zonder uitzondering
- Bij reguliere zorg heb je een acceptatieplicht tenzij je de praktijk vol hebt
- Je mag niet weigeren op basis van dakloosheid, etniciteit of verzekeringsstatus
- Je bent verplicht de patiënt te wijzen op zijn rechten en hem door te verwijzen naar de juiste instanties als je zelf geen ruimte hebt
Waar veel praktijken tegenaan lopen:
Het HIS accepteert geen lege adresvelden.
De zorgverzekeraar is onbekend of niet actief.
De patiënt spreekt beperkt Nederlands.
Er is geen continuïteit van zorg, iemand komt één keer en verdwijnt weer.
Dit zijn echte problemen.
Maar geen reden om de deur te sluiten.
De dakloze patiënt is één van de meest kwetsbare mensen die jouw praktijk binnenkomt.
Ziek, vaak verslaafd, psychisch belast, en al jaren uit beeld bij de reguliere zorg.
En wij zijn, als eerste lijn, de enige laagdrempelige toegang die hij heeft.
Als wíj de deur sluiten, sluit iedereen de deur.
