Vinaij Sewradj · 7 juli 2026 · Praktijkvoering
Een patiënt met diabetes zegt: "Geen medicatie. Ik regel dit zelf, met voeding."
Zes maanden later is het HbA1c nauwelijks gedaald.
Ze vraagt: "Waarom werkt dit niet? Kunt u iets anders adviseren?"
Jij weet: het "iets anders" heet metformine. Dat wist ze al. Ze wilde het alleen niet horen.
En nu?
Hier zit een ongemakkelijke waarheid die weinigen hardop zeggen:
Patiënten hebben het recht om te weigeren.
Maar dat recht verplicht jou niet om eindeloos mee te blijven zoeken naar alternatieven die medisch niet bestaan.
Toch doen we dat vaak wél.
We blijven uitleggen. We blijven motiveren.
We passen ons aan aan wat de patiënt wil horen, in plaats van wat medisch klopt. Uit angst het contact te verliezen.
Uit angst "paternalistisch" over te komen.
Uit een soort ongemakkelijke beleefdheid die zich voordoet als goede zorg.
Maar is dat nog goede zorg? Of is het vooral comfortabel voor ons?
Want ergens ligt een grens.
Het punt waarop "ik respecteer uw keuze" verandert in "ik werk mee aan een plan waarvan ik weet dat het niet gaat werken."
Sommigen zeggen: die grens ligt bij veiligheid. Zolang er geen acuut gevaar is, is elke keuze van de patiënt geldig, ook als de uitkomst tegenvalt.
Anderen zeggen: die grens ligt bij eerlijkheid.
Je mag blijven behandelen, maar dan wel met een keiharde boodschap:
"Dit is wat ik kan bieden zonder medicatie, en dit is wat u er realistisch van kunt verwachten. Niet meer."
En weer anderen trekken de grens veel eerder: als een patiënt bewust een bewezen effectieve behandeling weigert en toch resultaat blijft eisen, is dat een gesprek over verwachtingen, niet over nog een vervolgconsult.
Geen van die posities is fout. Maar ze leiden tot heel ander gedrag aan tafel.
Waar ligt bij jullie het omslagpunt tussen "de autonomie van de patiënt respecteren" en "meewerken aan een plan waarvan je weet dat het niet gaat slagen"?
Groetjes, Vinaij
PS: Bekijk direct wat jouw collega's in het huisartsenvak hebben geantwoord via de volgende link: https://www.linkedin.com/in/vinaijsewradj/