Mogen patiënten hun eigen urgentie bepalen?
"Ik ken mijn lichaam. Dit is spoedeisend. Ik wil vandaag een afspraak."
En dan staat de doktersassistente aan de telefoon. Met een volle agenda.
Een patiënt die niet twijfelt. En de vraag: wie bepaalt hier de urgentie?
Dit is 1 van de meest geladen momenten in de huisartsenpraktijk.
En het antwoord is minder simpel dan het lijkt.
Want de patiënt heeft een punt.
Niemand kent zijn of haar lichaam beter dan de patiënt zelf. Iemand die zegt "dit voelt anders dan normaal", dat moet je serieus nemen.
Dat gevoel heeft diagnostische waarde. Dat is bewezen.
Maar de patiënt heeft ook een blinde vlek.
Angst maakt alles urgenter. Onzekerheid ook.
En soms is wat voelt als een spoedgeval medisch gezien een afwachtmoment, terwijl de patiënt die morgen belt met "het valt wel mee" eigenlijk vandaag gezien had moeten worden.
Veel praktijken zijn de afgelopen jaren steeds meer meegegaan met de wens van de patiënt.
Mondige patiënt, klantgerichte zorg, eigen regie, het klinkt goed.
En het ís ook goed, tot op een punt.
Maar ergens is de balans doorgeslagen. De assistente die "nee" zegt of "dat is geen spoed", die moet zich steeds vaker verdedigen.
Terwijl triage een vak is. Een professionele beoordeling. Geen mening.
De patiënt mag zijn beleving inbrengen. De praktijk bepaalt de urgentie.
Wat helpt om dit goed te doen:
- Vraag altijd door. Niet om te twijfelen aan de patiënt, maar om een volledig beeld te krijgen. "Wat maakt dat u dit als spoed ervaart?" levert meer op dan je denkt.
- Neem de beleving serieus, maar schei het van de urgentiebeslissing. "Ik hoor dat u zich zorgen maakt, en dat begrijp ik. Op basis van wat u vertelt, plannen we u in voor..."
- Gebruik een triageprotocol. Niet als bureaucratie, maar als ruggensteun. Het beschermt de patiënt én de assistente.
- Leg de beslissing uit. Patiënten accepteren "nee" makkelijker als ze begrijpen waarom. Een korte uitleg is geen zwakte, het is vakmanschap.
- Twijfel je toch? Overleg. Dat is geen falen. Dat is precies hoe het hoort.
De patiënt kent zijn lichaam. De assistente kent triage.
Hoe ga jij om met een patiënt die zijn eigen urgentie claimt?
En wanneer geef jij mee, en wanneer niet?
Groetjes, Vinaij
PS: Bekijk direct wat jouw collega's in het huisartsenvak hebben geantwoord via de volgende link: https://www.linkedin.com/in/vinaijsewradj/
